• NL
  • |
  • EN
Hoe herken ik een goede LED-lamp?

Hoe herken ik een goede LED-lamp?

Hoe weet ik wat de juiste LED-lamp is? Naast de standaard begrippen omtrent de aanbesteding van LED zoals Lumen, UGR en Kelvin (beschreven in…) zijn er ook een aantal begrippen die direct van invloed zijn op de kwaliteit  van het LED-armatuur. Onderstaand zijn deze begrippen uitgewerkt.

Powerfactor

De Powerfactor is de verhouding tussen het werkelijke vermogen en het schijnbare vermogen van een elektrisch apparaat. De powerfactor wordt beschreven in een getal tussen 0 en 1 en deze factor geeft aan hoe efficiënt een voorschakelapparaat is. Een Powerfactor van 1 wil zeggen dat al het vermogen dat afgegeven wordt rechtstreeks naar de lamp gaat. Bij een gloeilamp is daar bijvoorbeeld sprake van. Bij LED-verlichting is er altijd een driver aanwezig die de LED aanstuurt. Er treedt dus altijd vermogensverlies op. Hoe groot dit verlies is, hangt af van de Powerfactor.

Hoe lager de Powerfactor, hoe korter de levensduur van de lamp. Een lage Powerfactor zorgt namelijk voor warmte ontwikkeling en dat is van invloed op de LED. Een hogere Powerfactor zorgt daarmee voor minder vermogensverlies, een efficiëntere lichtopbrengst en een langere levensduur van het LED-armatuur. Een powerfactor >0.9 wordt algemeen als acceptabel gezien. Het kan raadzaam zijn om gebruik te maken van een lichtbron en driver van één merk, aangezien deze bewezen compatibel zijn. Al wordt dit door een aantal verlichtingsfabrikanten tegenwoordig niet meer uitgesproken.

Lumen/Watt verhouding

Bij LED-verlichting draait het natuurlijk allemaal om efficiëntie. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is niet elke LED zomaar efficiënt. Sterker nog: een slechte LED kan zelfs minder zuinig zijn dan een T5- of CDM-T-oplossing. De stroomefficiëntie of zuinigheid van een lamp wordt uitgedrukt in een cijfer onder de noemer ‘Lumen/Watt verhouding.’ Dit is letterlijk de output in Lumen gedeeld door het Wattage. Een score vanaf 90 wordt hierin als acceptabel beschouwd. Boven de 100 is goed en vanaf 120 is de efficiëntie uitermate sterk.

Vaak wordt door leveranciers alleen de efficiëntie van de LED gegeven (output LED-module gedeeld door verbruik LED-module.) De efficiëntie van het systeem is al anders (dat is inclusief het verbruik van de driver) en de efficiëntie van de gehele lamp ligt vanzelfsprekend nog lager. Er treedt altijd lichtverlies op. Door een zware diffuser, een slechte spiegel of zelfs geen optiek te gebruiken wordt er tot wel 20% licht verloren. Dat kan de output en daarmee de efficiëntie van de totale lamp sterk beïnvloeden.

Levensduur

De levensduur van een LED-lamp bestaat uit een op testresultaten gebaseerde inschatting van LED-fabrikanten, vaak gegeven in uren. Een goede LED-lamp gaat veel langer mee dan bijvoorbeeld een TL-buis. Waar de TL ongeveer 10.000 uur meegaat, gaat een goede LED-lamp al gauw 50.000 uur mee. Bij veel budget-LED-oplossingen worden 25.000 branduren verwacht. Dat wordt in de utiliteit beschouwd als de ondergrens voor LED-armaturen. 50.000 branduren zijn voor LED-armaturen gangbaar.

Koeling

De levensduur van LED-armaturen wordt sterk beïnvloed door de koeling van de lamp. Veel mensen denken dat een LED niet warm wordt, maar dat klopt niet. Een LED wordt weliswaar minder warm dan sommige conventionele lichtbronnen, toch ontwikkelt ook een LED heel wat warmte. Een goede koeling en luchtdoorstroming zijn daarom erg belangrijk. Als de koeling niet goed genoeg is, zal de gewenste levensduur niet behaald worden.

De levensduur van een module en driver worden door de fabrikant bepaald aan de hand van een gegeven TC. TC staat voor Case Temperature. De temperatuur van de behuizing mag niet hoger worden dan een vooraf gestelde temperatuur. Vaak is dat tussen de 75 en 85 graden. Als de temperatuur daar onder blijft, dan wordt de gestelde levensduur gegarandeerd.

De TC is afhankelijk van de TA. TA staat voor Ambient Temperature. Dat is de omgevingstemperatuur. De TA moet binnen gegeven normen blijven. De TA heeft immers veel invloed op de TC en daarmee de levensduur van de driver en module. Een goede verlichtingsleverancier zorgt er voor dat de lampen ruim onder de TC blijven. Hoe lager de temperatuur, hoe kleiner het effect op de elektronica, hoe langer de levensduur.

Optiek

Als er sprake is van een optiek in de vorm van een spiegel, dan is het belangrijk om te kijken uit welk materiaal deze bestaat. Het materiaal dat het beste is, en daarmee het meeste licht opbrengt, is materiaal uit 99.85% zuiver aluminium. Dit materiaal wordt vaak Miro 8 genoemd. Als er geen sprake is van een optiek, dan zal er altijd lichtverlies zijn.

Bij LED-panelen en aanverwanten wordt er meestal een diffuser gebruikt. Het is een kunststof plaat die een bepaald percentage licht doorlaat. Dit wordt gedaan zodat er niet direct in de LED-lichtpuntjes gekeken wordt. Daarbij helpt een diffuser het licht te verdelen. Het juiste materiaal is hier van belang. LED-panelen zijn nooit écht efficiënt. Ze verliezen altijd licht door het kunststof. Als het materiaal te dik is, treedt er teveel lichtverlies op. Als het te dun is, zijn de individuele LEDS zichtbaar en dat zorgt voor een vervelend lichtbeeld met veel kleine schaduwvormingen.

Lichtflikkeren of stroboscopisch effect

Sommige (vaker goedkopere) LED-verlichtingsoplossingen bevatten een stroboscopisch effect of lichtflikkeren. Het flikkeren gaat zo snel dat het blote oog dit niet kan waarnemen. Toch werkt het onbewust storend. Of de LED-verlichting wel of niet flikkert, kan worden gecheckt met de camera van een smartphone. Door het LED-armatuur te filmen kan er gezien worden of de lichtbron ongemerkt flikkert (de lichtbron knippert of verloopt op het scherm) of dat deze voortdurend brand.

Kleurconsistentie

Bij de keuze voor een verlichtingsleverancier is het belangrijk te weten of de geleverde lichtkleur consistent geleverd kan worden. Dat wil zeggen dat de lampen niet onderling van kleurtemperatuur verschillen. Dat namelijk komt nogal eens voor. Zeker wanneer er sprake is van deelleveringen, kan dit een probleem zijn. Een bedrijf vervangt de ene helft van de lampen in jaar één, in jaar twee is de andere helft aan de beurt. Deze nieuwe serie armaturen wijkt vervolgens in lichtkleur en soms lichtoutput af van de eerste levering. Het is daarom belangrijk om te bekijken of de gekochte lamp een systeem heeft die bij een fabrikant wegkomt die met zogenoemde Lumenpakketten werkt. Dit soort bedrijven garanderen altijd (en al jaren) exact dezelfde lichtkleur. Als er na jaren een lamp bijgeplaatst moet worden, dan is nog de geleverde lichtkleur exact hetzelfde. 

ocab compact
Compact bekijk dit product >
Ocab - Compact